A TO CIEKAWE !

       Do niedawna byłam przekonana, że historia produkcji lalek na terenie Polski zaczęła się w XX w.

Potem odkryłam, że rzekome lalki rosyjskie sygnowane cyrylicą  Ф i Ш, to lalki Szrajer i Fingerhut produkowane w Kaliszu, w zaborze Rosyjskim, w latach 1884 -1910.

      Większość zdjęć pochodzi ze zbiorów w Rosji, w tym z moskiewskiego muzeum. 

    Niedawno zobaczyłam taką główkę.

     

       Okazuje się, że części porcelanowe do lalek produkowano też w Wałbrzychu.  Główka jest sygnowana TPM czyli Carl Tielsch Porcelan Manufakture,  Altwasser . A oto lalka, zdjęcie opatrzone informacją, że to wielka rzadkość z około 1855 r.

               Myślę, że warto o tym wiedzieć.

NA ULICY NIECAŁEJ

       Jest w Kaliszu ulica o nieco dziwnej nazwie Niecała. Dlaczego, już pewnie nikt nie pamięta, ale każdy w mieście z pewnością wskaże Wam tę ulicę, bo stała się sławna. Sławna dzięki lalkom z najstarszej polskiej fabryki.

      Nie będę tu przypominać historii najsłynniejszej przedwojennej fabryki lalek w Polsce, należącej do Adama Szrajera, bo zrobili to ludzie bardziej obeznani z historią tej fabryki i miasta Kalisza. Chcę Wam gorąco polecić dwa artykuły:

 Julia Łach -POLSKA LALKĄ STAŁA, CZYLI HISTORIA PEWNEJ FABRYKI

http://www.fzp.net.pl/historia/polska-lalka-stala-czyli-historia-pewnej-fabryki

i artykuł naszej koleżanki Lilavati – Lalki z Kalisza, cała historia lalek z Niecałej.

http://reportal.pl/lalki-z-kalisza-cala-historia-lalek-z-niecalej

      Jakiś niesamowitym trafem ostatnio lalki z tej fabryki, zarówno te przedwojenne, jak i produkowane po wojnie, już w PRLu , często z matryc Szrajera stały się bardzo poszukiwane.

      W dzieciństwie miałam jedną z nich. Produkowaną już po wojnie, ale identyczną, jak te przedwojenne Szrajerki. Dlatego ją właśnie umieściłam na kartce z kalendarza. 

      Moja wyglądała tak.

      Pisałam Wam już o tajemniczych okolicznościach zniknięcia i moich nieudanych poszukiwaniach. A ponieważ lalka osiąga niebotyczne ceny, pewnie nigdy już nie zagości w moim domu. Pozostanie mi tylko zdjęcie z netu.

      Druga moja Kaliszanka, jest niewątpliwie pochodzenia powojennego z lat 50—60tych. Produkowana przez Kaliskie Zakłady Przemysłu Terenowego.  To  Agnieszka, której historię dokładnie opisałam. 

      Jaka szkoda, że nie ma już fabryki lalek przy ulicy Niecałej, że gdzieś zniknął z czasem duch polskiego zabawkarstwa. Chyba dlatego zaczęłam zbierać lalki, żeby ocalić przed zniszczenie i zapomnieniem te, które jeszcze będę mogła.

ZŁOTOWŁOSY BRZDĄC

 

         Wczoraj, w wieku 86 lat  odeszła Shirley Temple (1928-2014). Postać znana wszystkim kolekcjonerom starych lalek. Aktorka dziecięca (1932-1950) i dyplomata (1967-1990). Znana w równym stopniu ze swoich filmowych ról słodkich dziewczynek, jak i z setek modeli lalek przedstawiających małą Shirley. 

 

Lalki były też niezłą reklamą, a z kolei nazwisko małej aktorki sprawiało, ze miały duże powodzenie.

 

Powstały nawet kluby. Lalki miały przypinane do ubranek znaczki.

 

Zagrała w ponad 40 filmach, oto kilka pierwszych:

• The Baby Burlesques  (1932) – seria króciutkich filmików
• Frolics of Youth - seria
• Stand Up and Cheer (1934)
• Mała Miss Marker (1934)
• Złotowłosy brzdąc (1935)
• Mały pułkownik (1935)
• Biedna, mała dziewczynka (1936)
• Heidi (1937)
• Mała Miss Broadway (1938)
• Mała księżniczka (1939)
  

          Prawie od razu stała się sławna w całych Stanach. Wyrazem tej sławy były też produkowane dla niej lalki. 

 

         Najsławniejsze powstały w firmie Ideal, 

 

ale nie brakuje tu  i polskiego akcentu. W latach trzydziestych Adam Szrajer w Kielcach wypuścił lalkę będącą „sobowtórem” Shirley Temple. 

 

         Jej zdjęcie odnalazłam w artykule o Muzeum Zabawek i Zabawy w Kielcach.

         Lalki Shirley są tak sławne, ze do dziś się je produkuje  (np. Dunbar  Mint), zarówno nowe jak i reprodukcje tych z lat 30tych.

 

Oczywiście Szirlejka jest na mojej wishliście, nie posiadam niestety żadnego egzemplarza, a nie ukrywam, że marzy mi się.

 Wszystkie zdjęcia pochodzą z Internetu.

LIST DO ŚWIĘTEGO MIKOŁAJA

         Zbliżają się Mikołajki, czy już napisałyście list do Mikołaja? Bo ja tak.

         „Św. Mikołaju byłam przez cały rok grzeczna, dlatego przynieś mi:

         1. Replikę lalki Creperei Tryphaeny

         2. Replikę greckiej lalki Plagona

         3. Santosa, też nie musi być oryginał

         4.Peg doll królowa Anna,  może być współczesna kopia  

         5. Lalkę z wosku

         6. Ichmatsu

         7. Bebe Jumeau albo Bru, ewentualnie porcelankę innej firmy z lat

               1880-95        

         8. Apple doll

         9.Szrajerkę

         10. Kiki CFWC

         I kilka celuloidowych  polskich i niemieckich dla równego rachunku.”

         Oczywiście ten list to taki żart. Nie mniej to część mojej wishlisty. (Malutka część, można powiedzieć taki Ten Top)

 Wszystkie zdjęcia lalek pochodzą z netu.